A white paper with a floral border
Description automatically generated
UỶ BAN NHÂN DÂN
TRƯỜNG MẦM NON
BẢN MÔ TẢ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ
5–6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO
Họ và tên
:
Chức vụ
:
Giáo viên
Đơn vị công tác
:
Trường Mầm non
Năm học 2025-2026
BẢN MÔ TẢ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA SÁNG KIẾN
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO”
Tác giả:
I. THỰC TRẠNG
1. Các vấn đề tồn tại trước khi thực hiện giải pháp
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của giáo dục mầm non. Vì nhờ có ngôn ngữ, trẻ có thể nói lên những suy nghĩ, mong muốn của mình và mở rộng khả năng giao tiếp trong học tập cũng như vui chơi. Trẻ mầm non rất nhạy cảm với nghệ thuật ngôn từ, âm điệu, hình tượng của các bài hát, bài thơ, những câu chuyện cổ tích, thần thoại rất hấp dẫn đối với trẻ thơ. Chính vì vậy, cho trẻ tiếp xúc với văn học, cụ thể là hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo là con đường phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất. Thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo sẽ giúp trẻ giúp trẻ phát triển tư duy, óc tưởng tượng bay bổng, phát triển khả năng mạnh dạn, tự tin vào chức năng tâm lý của chính bản thân, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, rõ ràng hơn. Tuy nhiên với thực trạng hiện tại việc dạy trẻ phát triển ngôn ngữ qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo lại chưa mang lại hiệu quả cao vẫn còn nhiều khó khăn như sau:
* Đối với giáo viên: Chưa có nhiều tài liệu sách báo về việc dạy trẻ kể truyện sáng tạo cho trẻ để giáo viên nghiên cứu, tham khảo.
- Giáo viên chưa khuyến khích xã hội hóa từ phụ huynh nhiều sách truyện, truyện tranh chữ to, đẹp để trẻ hứng thú tham gia “đọc” truyện.
* Đối với trẻ: Mỗi cá nhân trẻ là một sự khác biệt, mức độ tiếp thu kiến thức và kỹ năng thực hành diễn đạt ngôn ngữ, sự tự tin là khác nhau.
- Một số cháu khả năng ngôn ngữ còn chưa mạch lạc, trẻ hay ngại thể hiện trước tập thể.
- Một số trẻ chưa hứng thú, tự giác, tự tin khi tham gia hoạt động.
Tôi nhận thấy hầu như trẻ chưa có khả năng tưởng tượng, cảm thụ, nhận thức, sáng tạo qua tác phẩm văn học gây rất nhiều khó khăn cho trẻ khi phát triển ngôn ngữ. Khi trẻ không nhận thức được, không nói lên được suy nghĩ, ý tưởng cảm nhận của mình về tác phẩm văn học thì trẻ sẽ không hiểu được nội dung của tác phẩm đó, từ đó ngôn ngữ của trẻ cũng bị hạn chế. Chính vì vậy, việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo được xác định là một trong các nhiệm vụ quan trọng được tiến hành trong quá trình hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
* Đối với phụ huynh: Phụ huynh ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ ông bà và người giúp việc, vì vậy việc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn.
Phụ huynh còn chưa biết cách tạo thói quen tư duy tưởng tượng cho trẻ trong khi kể truyện.
2. Lý do chọn đề tài:
Theo Usinxkin: “Ngôn ngữ là cơ sở của mọi sự phát triển trí tuệ và là kho tàng của mọi kiến thức. Tất cả mọi sự hiểu biết đều bắt đầu từ ngôn ngữ, thông qua ngôn ngữ và trở lại cũng bằng ngôn ngữ.
Ở trường Mầm non cũng vậy phát triển ngôn ngữ cho trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọng nó giúp trẻ phát triển một cách toàn diện nhất. Do đó nhiệm vụ của người giáo viên là tổ chức xây dựng môi trường ngôn ngữ một cách chuẩn mực nhất. Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ.
Trong công tác giáo dục mầm non, chúng ta càng thấy rõ vai trò của ngôn ngữ đối với giáo dục trẻ, ngôn ngữ đã góp phần tạo cho trẻ trở thành những con người phát triển toàn diện. Trẻ 5 tuổi sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc chịu ảnh hưởng lớn của việc tích cực hoá vốn từ, ngôn ngữ cũa trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có trật tự hơn, mặc dù cấu trúc còn chưa hoàn thiện. Khả năng nói trình bày ý nghĩa, hiểu ngôn ngữ hoàn cảnh của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển. Bằng các hình tượng văn học mở ra cho trẻ cuộc sống với xã hội và thiên nhiên, các mối quan hệ qua lại của con người. Những hình tượng đó giúp trẻ nhận thức được tính rõ ràng, chính xác của từ ngữ trong tác phẩm văn học.
Với mục tiêu nâng cao và phát triển khả năng ngôn ngữ bao gồm từ ngữ, câu cảm xúc thẩm mỹ, phát huy trí tưởng tượng và xử lý các tình huống đối với lứa tuổi Mẫu giáo lớn, kể chuyện sáng tạo đã được đưa vào là một nội dung giáo dục thường ngày. Những câu chuyện cổ tích, thần thoại đặc biệt hấp dẫn trẻ. Chính vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học và đặc biệt là hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo là một nội dung giáo dục để phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất, hiệu quả nhất. Thông qua việc trẻ kể chuyện sáng tạo giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, óc tưởng tượng sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ kể chuyện, ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ ràng mạch lạc, vốn từ phong phú. Trẻ biết trình bày ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào đó… Bằng chính ngôn ngữ của trẻ.
Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ mầm non. Do vậy là giáo viên dạy trẻ 5-6 tuổi tôi đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Đặc biệt là thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo. Từ đó tôi đã đi sâu nghiên cứu và tìm ra một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo.
Chính vì vậy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo”. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của giáo dục Mầm non. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi. Ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển của tâm lý trẻ em. Bên cạnh đó ngôn ngữ còn là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về đạo đức, tư duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hoá.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp cụ thể
1.1 Phân tích phương pháp giáo dục cũ và đưa ra số liệu khảo sát trước khi thực hiện
So với các phương pháp phát triển ngôn ngữ truyền thống trước đây (chủ yếu là cô kể – trẻ nghe – trả lời câu hỏi theo mẫu), giải pháp “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo” có những điểm mới nổi bật sau:
Giáo viên chuyển từ “tiếp nhận thụ động” sang “sáng tạo chủ động” của trẻ: Trước đây: Trẻ nghe cô kể chuyện, ghi nhớ và trả lời câu hỏi mang tính tái hiện. Với giải pháp mới, trẻ được tự xây dựng nội dung câu chuyện, thay đổi tình tiết, sáng tạo lời thoại, từ đó phát triển khả năng diễn đạt ngôn ngữ một cách tự nhiên và linh hoạt.
Giáo viên đã đa dạng hóa hình thức kể chuyện sáng tạo: không chỉ dừng ở kể chuyện theo tranh như trước, giải pháp đã đưa vào nhiều hình thức mới như: kể chuyện theo trải nghiệm cá nhân của trẻ, kể chuyện bằng rối, đóng vai, sân khấu hóa, kể chuyện theo chuỗi tranh mở, tranh chưa hoàn chỉnh, từ đó giúp kích thích trí tưởng tượng và mở rộng vốn từ phong phú hơn. Không những thế giáo viên đã tích hợp công nghệ thông tin trong hoạt động kể chuyện hấp dẫn, thu hút trẻ. Với các giải pháp mới đòi hỏi mỗi giáo viên đã phân loại trẻ theo mức độ phát triển ngôn ngữ, cá thể hóa hoạt động phát triển ngôn ngữ cho từng trẻ, giao nhiệm vụ kể chuyện phù hợp từng nhóm (trẻ nhút nhát, trẻ nói tốt, trẻ nói chưa rõ…)
→ Giúp mọi trẻ đều có cơ hội tiến bộ.
Khảo sát trước khi thực hiện các giải pháp
Xuất phát từ tình hình thực tế, tôi đã tiến hành khảo sát trẻ theo các tiêu chí sau:
BẢNG KHẢO SÁT ĐẦU NĂM
TT
Nội dung khảo sát
Kết quả
Đạt
Chưa đạt
1
Ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc
11/20 = 55%
9/20 = 45%
2
Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
12/20 = 60 %
8/20 = 40%
3
Biết kể chuyện sáng tạo.
9/20 = 45 %
11/20 = 55%
4
Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình huống
10/20 = 50 %
10/20 = 50 %
Thông qua bảng khảo sát đầu năm tôi nhận thấy kiến thức về văn học của trẻ lớp tôi còn chưa đồng đều, hạn chế….. Tỷ lệ trẻ đạt chưa cao. Do vậy, tôi nhận thấy việc tìm ra các giải pháp để phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua hoạt động kể chuyện sáng tạo là vô cùng cần thiết.
1. 2. Các giải pháp cụ thể
1.2.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo.
* Tác dụng của biện pháp
Tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất cần thiết trong chương trình đổi mới hiện nay, nếu cô tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kích thích trẻ phát triển ngôn ngữ, tham gia vào các hoạt động và kết quả đạt được rất cao. Vì thế ngay từ đầu năm học tôi đã đi sâu vào tạo môi trường bằng cách đưa hình ảnh nhân vật của các câu chuyện nổi bật vào góc văn học. Vẽ và sưu tầm một số bộ truyện tranh ngoài chương trình để đưa vào giảng dạy, vận động phụ huynh đóng góp truyện tranh đưa vào góc văn học cho trẻ hoạt động thường ngày. Từ đó trẻ biết vận dụng những kiến thức đó vào kể chuyện sáng tạo một cách dễ dàng.
* Cách thực hiện biện pháp
Ngoài việc tạo ra những tập truyện tranh chữ to tôi còn đi sâu làm một số đồ dùng trực quan cho trẻ hoạt động như: Một số con rối dẹt có bánh xe, có cử động tay chân và tận dụng những truyện tranh cũ, những sản phẩm vẽ của trẻ, cắt dán bồi bìa cứng cho trẻ ghép tranh kể chuyện sáng tạo hoặc cắt dời các con vật cho trẻ tự chọn các con vật đó để kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình.
Tại lớp học tôi luôn quan tâm xây dựng và tạo ra một góc văn học với đầy đủ đồ dùng trực quan đa dạng phong phú, đã giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động và nhiều ý tưởng hay khi trẻ kể chuyện sáng tạo.
Ngoài việc chú trọng xây dựng môi trường học tập ở góc văn học tôi còn tận dụng cả những hình ảnh trang trí ở các góc khác như góc xây dựng, góc nghệ thuật cũng được tận dụng để hướng dẫn trẻ kể chuyện sáng tạo.
Ví dụ: Từ hình ảnh góc phân vai tôi đã gợi ý hướng dẫn trẻ và trẻ đã kể được câu chuyện sáng tạo có tên gọi “Quả cam diệu kỳ”, “Đôi tay khéo léo” “Đầu bếp tài ba” ….
z4160052034343_8097d150f2aac541e5baae97fd8a0708
Hình 1: Hình ảnh các bước pha nước cam
Tôi không chỉ hướng dẫn, gợi ý cho trẻ kể những câu chuyện sáng tạo từ những hình ảnh trang trí ở góc xây dựng, trên các mảng tường ngoài sân mà ngay cả trong giờ hoạt động góc trẻ chơi ở góc văn học, tôi thường cho trẻ vẽ tranh theo ý thích, tôi thường xuyên động viên gợi mở để hỏi trẻ vẽ tranh gì và hãy kể về bức tranh mà con vẽ được...Từ những hình ảnh trẻ vẽ được trẻ có thể kể theo ý thích cho cô và các bạn cùng nghe.
Bên cạnh đó trong giờ hoạt động ngoài trời tôi còn tận dụng những bức tranh treo tường ở trong trường bằng cách gợi mở cho trẻ cùng nhau kể chuyện về những bức tranh đó hoặc có các con vật trong sân trường tôi cũng gợi mở cho trẻ thi nhau kể chuyện về các con vật đó…hình thức này đã giúp trẻ em có nhiều ý tưởng sáng tạo hay và có ý thức thi đua để đạt kết quả tốt.
Tôi đầu tư suy nghĩ và làm ra các loại rối tay cho trẻ hoạt động. Qua nghiên cứu tìm tòi tôi đã vận dụng làm từ các quả bóng, chổi rơm, đĩa nhựa đồ chơi…để làm mặt con rối sau đó dùng vải hoặc len móc làm váy, thân tay để khi trẻ sử dụng không bị thô và cứng. Các khuôn mặt có thể thay đổi tuỳ theo nội dung, nhân vật của câu chuyện trẻ kể.
Hình 2: Hình ảnh góc văn học
3
24
Hình 3: Mô hình nhân vật
Hình 4: Rối tay cho trẻ
* Kết quả: Tạo môi trường cho trẻ kể chuyện sáng tạo là một việc làm vô cùng quan trọng bởi nó là chỗ dựa, là cơ sở vững chắc cho trẻ kể chuyện sáng tạo. Đòi hỏi cô giáo phải biết tạo cảm xúc cho trẻ bằng các con vật ngộ nghĩnh, đáng yêu, đồng thời cũng phải biết hướng lái, gợi mở cho trẻ có cảm xúc tích cực khi tham gia hoạt động kể chuyện sáng tạo. Qua các bức tranh, các nhân vật, các con rối trẻ đã có thể kể chuyện một cách sáng tạo nhất. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và đa dạng.
1.2.2. Biện pháp 2: Dạy trẻ cách sử dụng ngôn ngữ, ngữ điệu phù hợp với tính cách nhân vật:
* Tác dụng của biện pháp
Bên cạnh một môi trường hoạt động với đầy đủ các loại đồ dùng trực quan đa dạng phong phú, thu hút sự hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo của trẻ thì chúng ta còn phải dạy trẻ cách sử dụng ngôn ngữ, ngữ điệu phù hợp với tính cách nhân vật lời kể sáng tạo.
Sử dụng ngữ điệu phù hợp với tính cách nhân vật giữ một vị trí vô cùng quan trọng để câu chuyện kể được hấp dẫn. Vì thế tôi rất chú trọng đến việc hướng dẫn trẻ sử dụng giọng điệu, ngữ điệu sao cho phù hợp với tính cách từng nhân vật.
Mỗi nhân vật sẽ có một tính cách khác nhau, việc sử dụng giọng điệu, ngữ điệu phù hợp với từng nhân vật, từng hoàn cảnh chính là ta đã thổi hồn vào nhân vật, khiến cho tính cách nhân vật được bộc lộ tạo nên sự hấp dẫn của câu chuyện.
Ví dụ: Giọng của chó sói, cáo thì phải giữ giằn, gian sảo. Giọng của những con vật hiền lành như dê, thỏ thì nói nhẹ nhàng, nhút nhát, …
* Cách thực hiện biện pháp
Khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo tôi đã chuẩn bị cho trẻ những tập truyện tranh sưu tầm bằng cách đọc kể cho trẻ nghe ở các giờ đón, giờ trả trẻ và giờ chơi hàng ngày. Đây là hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, là cơ sở cho trẻ có kiến thức vững vàng khi trẻ thực hiện kể chuyện sáng tạo. Qua cách làm quen như vậy trẻ biết đánh giá, nhận xét về đặc điểm tính cách của các nhân vật thông qua ngôn ngữ nói của mình.
Ví dụ: Gà con xinh đẹp đáng yêu, sói già gian ác, bà tiên ông bụt thì tốt bụng còn phù thuỷ thì độc ác.
Bên cạnh đó tôi còn định hướng cho trẻ quan sát các tranh chuyện, cho trẻ xem video các câu chuyện. Đồng thời kết hợp tri giác với đàm thoại giữa cô và trẻ, giúp trẻ nhận xét đánh giá nội dung truyện một cách chính xác và nói lên ý tưởng của mình qua sự nhận thức. Tôi dạy trẻ kể chuyện theo từng nhóm, theo thời gian thực hiện một tuần hoặc hai tuần, kết hợp lồng ghép các hoạt động học khác, các trò chơi để củng cố và khắc sâu kiến thức, mở rộng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ.
Sau đây là một số cách dạy trẻ sử dụng đồ dùng trực quan.
- Dạy trẻ sử dụng rối tay: Dạy trẻ sử dụng từng con một, kết hợp với lời nói, ngôn ngữ biểu cảm của nhân vật cùng với cách diễn rối qua cử động các con rối đi lại.
- Dạy trẻ ghép tranh kể chuyện: Chọn những tranh mà trẻ thích ghép thành một dải câu chuyện sau đó kể từng tranh kết hợp với lời nói chỉ dẫn thông qua các nhân vật trong tranh.
- Dạy trẻ ghép các nhân vật kể chuyện: Chọn những nhân vật mà trẻ thích, sau đó ghép các nhân vật với nhau tạo thành một câu chuyện theo ý tưởng của trẻ.
- Dạy trẻ kể chuyện bằng sa bàn: Chọn những nhân vật mà trẻ thích kết
hợp di chuyển các nhân vật đó trên sa bàn. Nói đến đâu đưa nhân vật ra đến đó, lời kể đi theo nhân vật sử dụng.
- Câu chuyện “Chú Gấu con ngoan” của cháu Tùng Anh, Thanh Vân và Minh Khang, Kim Thành. Đồ dùng là bác voi, gấu ông, gấu mẹ, gấu con, gấu em, rổ lê từ sản phẩm vẽ của trẻ bồi bìa cứng và làm rối tay, câu chuyện được các bé thể hiện như sau:
Bác Voi tới nhà Gấu con chơi và tặng Gấu con một rổ lê thơm. Gấu con mừng lắm và không quên cám ơn Bác Voi.
Gấu con chọn quả lê to nhất mang đến cho ông nội. Ông nội rất vui, xoa đầu Gấu con và bảo:
- Gấu con thật ngoan, đáng yêu nhất nhà.
Gấu con mang quả lê to thứ nhì đưa cho mẹ. Mẹ cũng rất vui, ôm hôn Gấu con và bảo:
- Gấu con của mẹ thật ngoan, mẹ thương nhất nhà.
Gấu con lại chọn quả lê to thứ ba, mang đến cho Gấu em, Gấu em thích quá, ôm lấy quả lê cười khúc khích. Gấu con thấy Gấu em vui cũng vui theo. Thế là hai anh em Gấu con vừa cười vừa lăn khắp nhà.
Ở câu chuyện này các cháu sử dụng rối rất tốt. Các cháu đã biết kết hợp với nhau sử dụng các nhân vật phù hợp ăn khớp với lời kể. Ngôn ngữ ngữ điệu của các cháu được thể hiện một cách rất tự nhiên và phong phú.
Trong quá trình nghiên cứu và tiến hành kể chuyện sáng tạo đến nay ở lớp tôi đa số trẻ đã kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình mà không cần sự gợi ý của cô. Từ những việc làm đó không những trẻ sử dụng thành thạo đồ dùng trực quan về các con vật mà còn biết vận dụng sử dụng đồ dùng trực quan ở câu chuyện khác.
* Kết quả: Thông qua các câu chuyện sáng tạo của trẻ, trẻ sử dụng ngôn ngữ ngữ điệu, ngắt nghỉ để truyền đạt thái độ, tình cảm của mình đối với tác phẩm. Trẻ bắt chước giọng kể diễn cảm của cô, trẻ biết sử dụng ngôn ngữ ngữ điệu phù hợp với nhân vật và lời kể sáng tạo. Từ đó ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh mẽ, vốn từ được làm giàu thêm và qua đó trẻ cảm nhận được sự phong phú của ngôn ngữ. Trẻ biết cách sử dụng ngữ điệu, giọng điệu phù hợp với nhân vật câu chuyện kể sáng tạo của trẻ trở lên hấp dẫn, thu hút được sự chú ý từ người nghe rất nhiều.
1.2.3. Biện pháp 3: Lồng ghép các hoạt động học khác khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.
* Tác dụng của biện pháp
Việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo không chỉ được tiến hành trong giờ làm quen văn học mà còn được lồng ghép với các hoạt động học khác. Thông qua các hoạt động học khác như âm nhạc, tạo hình, khám phá, làm quen với toán. Ở các hoạt động học này tôi sử dụng những câu chuyện kể sáng tạo vào phần giới thiệu bài hoặc củng cố bài học. Tôi đã tận dụng trong cả giờ đón trả trẻ, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời. Việc tích hợp các hoạt động học khác làm thay đổi không khí, làm thay đổi trạng thái khi kể chuyện. Bằng những lời ca, lời đối thoại, những câu đố, những bài đồng dao, ca dao hay một số trò chơi xen lẫn.
* Cách thực hiện biện pháp
Hoạt động đón trả trẻ: Có thể cho trẻ nghe các câu chuyện hoặc cô gợi ý cho trẻ đọc lại bài thơ, kể tên nhân vật hoặc đối thoại lời các nhân vật trong truyện. Đưa ra những bức tranh cho trẻ kể chuyện sáng tạo theo tranh. Hay kể những câu chuyện mà sáng nay con đã gặp.
Hoạt động âm nhạc: Là một hoạt động có thể bổ trợ cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dễ gây ấn tượng cho người xem, vì thế tôi cho trẻ hát thuộc các bài hát: “Con chim vành khuyên”, “Gà gáy vang dậy bạn ơi”, “Áo của mèo con”, “Chị Ong nâu và em bé” … Giúp trẻ khi kể chuyện sáng tạo về con vật nào trẻ có thể hát về các con vật đó phù hợp với nội dung câu chuyện. Giúp trẻ hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo hơn.
Hoạt động khám phá: Tìm hiểu về một số con vật sống trong gia đình có hai chân có mỏ, lồng vào cho trẻ kể chuyện sáng tạo về “Con gà nhà em”. Thông qua đó trẻ biết yêu quý chăm sóc các loài động vật. Giáo dục trẻ cách nói tự tin mạnh dạn khi đứng trước mọi người.
Hoạt động làm quen với toán: Trong giờ “Đếm đến 8, nhận biết nhóm có 8 đối tượng. Nhận biết số 8.” Tôi đã kể cho trẻ nghe câu truyện về hai anh em thỏ được thỏ mẹ hướng dẫn trồng cà rốt, hướng dẫn xong cách trồng cà rốt thỏ mẹ yêu câu 2 anh em thỏ hãy trồng cho mình một luống cà rốt. Đến ngày thu hoạch cô cho trẻ đưa ra và đếm số cà rốt của thỏ anh là 7 và thỏ em là 8, tìm số tương ứng. Cô cho trẻ so sánh số củ cà rốt của 2 anh em thỏ của ai nhiều hơn của ai ít hơn? Rồi thêm bớt tạo sự bằng nhau, sau đó cô hỏi trẻ có biết vì sao thỏ anh cùng trồng cà rốt giống như thỏ em mà khi thu hoạch số củ cà rốt của thỏ anh lại ít hơn thỏ em không? Cô kể tiếp câu truyện cho trẻ nghe và giáo dục trẻ. Sau đó cô tiếp tục bài dạy.
Hoạt động tạo hình: “Đề tài: Vẽ người thân trong gia đình” Cô trẻ kể chuyện sáng tạo qua bức tranh mà trẻ vừa tạo ra đó là kể chuyện về gia đình bé. Qua việc sử dụng sản phẩm của mình để kể chuyện sáng tạo trẻ hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
Hoạt động góc: Trong hoạt động này trẻ được thoải mái sáng tạo các câu chuyện mà bé thích với các đồ dùng ở các góc. Qua đó trí tưởng tượng của trẻ phát triển một cách toàn diện nhất.
Những trò chơi là hình thức chuyển tiếp giữa các lần kể hay thay cho phần củng cố câu chuyện mà các tiết dạy thường áp dụng. Tôi cho trẻ chơi một số trò chơi ở dạng động như trò chơi: Chó sói xấu tính, mèo đuổi chuột, trời nắng trời mưa, cáo và thỏ…
Việc tích hợp các hoạt động học khác, các trò chơi vào cho trẻ kể chuyện sáng tạo là việc cung cấp thêm một số kiến thức bổ trợ cho câu chuyện sinh động hơn. Ở lứa tuổi này tâm lý của trẻ thường mau nhớ chóng quên. Vì vậy vào giờ đón trả trẻ tôi đưa trẻ vào góc văn học để hướng dẫn trẻ kiến thức mới và củng cố kiến thức cũ. Đây là hình thức cho trẻ trải nghiệm những gì mình có sẵn và học tập ở cô và bạn, trẻ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn.
Việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo không chỉ tích hợp trong các hoạt động học khác mà còn được diễn ra mọi lúc, mọi nơi. Trong giờ đón trẻ tôi trò chuyện với trẻ, cho trẻ kể những câu chuyện sáng tạo nhằm giúp trẻ phân biệt được nhịp điệu, giọng điệu, lời nói của các nhân vật với mục đích khơi gợi sự yêu thích ở trẻ.
* Trong ngày lễ, ngày hội góp phần không nhỏ trong việc giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học, làm giàu tâm hồn trẻ thơ với những tình cảm đẹp đẽ, yêu thương. Trong dịp này tôi thường tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ, đọc thơ, kể chuyện sáng tạo vào những buổi sinh hoạt chiều. Với hình thức này không những khuyến khích, động viên những trẻ nhút nhát tham gia mà còn có tác dụng giúp trẻ bộc lộ hết khả năng đọc, kể diễn cảm của mình.
Ví dụ: Ngày 20/10, 20/11, 8/3 tôi khuyến khích trẻ kể chuyện sáng tạo về bà, mẹ, cô giáo.
* Kết quả: Việc tích hợp các hoạt động học khác giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động kể chuyện sáng tạo một cách tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ nhất.
1.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức cho trẻ thi đua kể chuyện sáng tạo theo nhiều cách.
* Tác dụng của biện pháp
Thi đua là cùng nhau đem hết tài năng, sức lực ra để cố gắng đạt được thành tích tốt nhất. Bởi vậy biện pháp này là không thể thiếu được trong đời sống tập thể của trẻ. Vì vậy khi tổ chức các hoạt động học cần đưa biện pháp này để tạo hứng thú cho trẻ.
* Cách thực hiện biện pháp
Trong một giờ dạy trẻ kể chuyện sáng tạo tôi cho trẻ kể theo nhóm với các hình thức khác nhau như:
+ Kể chuyện theo tranh
+ Kể chuyện theo đồ vật
+ Kể chuyện theo tình huống
+ Kể truyện nối tiếp theo câu truyện của cô.
+ Kể chuyện theo sơ đồ.
+ Kể chuyện theo trí tưởng tượng và ý thích của trẻ.
+ Nghĩ thêm tình tiết cho câu chuyện.
+ Nghĩ kết cho câu chuyện.
Ví dụ: Với những câu truyện trẻ mới được nghe tôi kể cho trẻ nghe 2-3 lần nhưng không giới thiệu tên truyện. Sau khi trò truyện, đàm thoại về nội dung câu truyện, tôi cho trẻ đặt tên cho câu truyện, ghi lại tên mà trẻ đã đặt. Đọc lại cho cả lớp nghe và nhận xét về những cái tên đó.
Ví dụ: Trong giờ kể truyện sáng tạo tôi chia trẻ thành các nhóm phát cho trẻ tranh ảnh hoặc đồ vật, nhân vật liên quan đến câu truyện và cho trẻ kể một câu truyện sáng tạo với những đồ dùng mà nhóm mình có.
Khi các nhóm đã xong cô cho lần lượt các nhóm lên kể câu truyện của nhóm mình.
Với hình thức thi đua như thế này tôi nhận thấy trẻ kể chuyện rất hào hứng và có nhiều sáng tạo. Trẻ thích thể hiện mình hơn, kể chuyện tự tin hơn, từ ngữ trẻ sử dụng phong phú, hấp dẫn hơn.
Hình 5: Hình ảnh trẻ thi đua kể chuyện sáng tạo
Ví dụ: Với đề tài “Kể chuyện sáng tạo về ngày vui của gia đình bé”, trẻ đã kể được những câu chuyện như sau:
Đội 1: Nhà mình có rất nhiều ngày vui. Ngày vui mà mình nhớ nhất là ngày cả nhà mình đi tắm biển, đó là vào mùa hè năm ngoái. Mùa hè thời tết nóng bức, thế nhưng khi ra tới biển thì mình không cảm thấy nóng chút nào cả. Trước mắt mình là biển rộng mênh mông chứa đầy nước mát, những con sóng nối đuôi nhau xô bờ đã khiến cho cái nóng bức biến đi đâu mất hết. Ước gì mùa hè này gia đình mình sẽ lại đi tắm biển.
Đội 2: Ở nhà mình có nhiều ngày vui lắm! Đó là ngày cưới của Cô Hoa,
ngày sinh nhật mình. Và còn một ngày nữa đó là ngày mẹ mình sinh em bé. Hôm đó ăn cơm xong mình thấy mẹ kêu đau bụng. Mình sợ lắm, không biết mẹ bị làm sao. Bố đã nói với mình:
- “Không sao đâu con trai, mẹ con sắp sinh em bé đấy mà”.
Thế rồi bố đưa mẹ sang trạm y tế để sinh em. Mãi đến hôm sau vẫn không thấy mẹ về, mình khóc lóc đòi bà đưa đi tìm mẹ. Vừa lúc đó thì bố, mẹ về đến cổng. Trên tay mẹ có bế một thứ gì đó trông giống con búp bê ở lớp các bạn gái
vẫn hay chơi. Mình tò mò lại gần và hỏi mẹ:
- “Mẹ ơi! Mẹ có gì vậy?”
Mẹ cúi người xuống và nói với mình: “Mẹ có em bé đấy! Từ giờ con đã là
anh rồi”. Nhìn thấy em bé nhỏ xíu trên tay mẹ mình thốt lên: “Ôi em bé xinh quá”. Và từ đấy mình đã có em. Bố, mẹ, bà và mình đều rất vui vì có thêm em bé. Đó chính là ngày vui nhất của gia đình mình.
* Kết quả: Với những hình thức thi đua ở các nhóm như vậy giúp trẻ thích thú hơn giúp trẻ củng cố, khắc sâu kích thích trẻ hoạt động tốt hơn. Trẻ tích cực tham gia thi đua kể chuyện sáng tạo. Từ đó tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ được phát huy, đó chính là động lực để trẻ nỗ lực thi đua, cố gắng.
1.2.5. Biện pháp 5: Dạy trẻ sử dụng đồ dùng phù hợp với ngôn ngữ, lời dẫn kể chuyện sáng tạo.
* Tác dụng của biện pháp
Đối với trẻ lứa tuổi mầm non trẻ đã phát triển tư duy xong chủ yếu là tư duy trực quan hình tượng. Bởi vậy giáo viên cần phải làm đồ dùng trực quan đẹp hấp dẫn sáng tạo cho trẻ hoạt động.
Mỗi loại đồ dùng tôi làm bằng nhiều hình thức khác nhau. Những con rối, bảng kéo, sa bàn, bảng cắm, bảng phim... Trẻ có thể sử dụng một cách thành thạo. Từ đó trẻ dễ dàng hiểu được tính cách, thái độ của từng nhân vật để trẻ có thể kể chuyện sáng tạo một cách hấp dẫn, liền mạch, trẻ sử dụng từng nhân vật, kết hợp với lời nói, ngôn ngữ biểu cảm cùng với cách diễn một cách hiệu quả nhất.
* Cách thực hiện biện pháp
Dạy trẻ kể chuyện sáng tạo tôi thường phải chuẩn bị cho trẻ rất nhiều tranh ở các góc hoạt động của lớp. Nhưng nhiều nhất vẫn là góc văn học. Những bức tranh đó có thể là do tôi tự làm hoặc là chính những sản phẩm tranh của trẻ tạo ra.
22007412_1373901832709114_6104370025291878529_n
Hình 6: Tranh của trẻ tự làm
Trong giờ đón trẻ tôi thường hướng trẻ vào các góc chơi mà trẻ thích và hướng dẫn, gợi ý cho trẻ được kể chuyện sáng tạo theo tranh mà cô đã chuẩn bị. Tôi thường kể cho trẻ nghe các câu chuyện sáng tạo qua hình ảnh tranh vào giờ trả trẻ hay các hoạt động khác. Đây cũng là hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, là cơ sở cho trẻ có kiến thức vững vàng khi kể chuyện sáng tạo.
Qua cách làm quen như vậy trẻ cũng biết đánh giá, nhận xét về đặc điểm, tính cách của các nhân vật thông qua ngôn ngữ nói của mình. Cũng qua cách làm này sẽ giúp trẻ phát triển tư duy và ngôn ngữ cho trẻ.
Và điều đặc biệt tôi đã sử dụng hình thức kể chuyện cho trẻ nghe qua màn chiếu rối bóng. Rối bóng là một trong những dạng thức trình diễn của nghệ thuật tạo hình không gian được thực hiện ở nhiều quốc gia và dễ thu hút các con. Đây là một trong những cách thức kể chuyện độc đáo bên cạnh clip, kịch, xem tranh,… Thông qua việc sử dụng các con rối, cô giáo muốn tạo sự thu hút đối với trẻ, từ đó trẻ được trải nghiệm các câu chuyện kể, tiếp thu bài học một cách sâu sắc hơn.
Sau vở kịch, cô tận dụng ánh đèn pin và ánh mặt trời buổi sáng chiếu qua cửa sổ lớp học để hướng dẫn các con cách tạo bóng trên tường và dưới nền nhà, lồng ghép những mẩu hội thoại sinh động như thể bé đang xem phim hoạt hình.
Tạo hình những con vật ngộ nghĩnh nhờ bóng của các ngón tay xuống sàn- trò chơi đơn giản của tuổi thơ không chỉ ghi ấn tượng sâu trong trí nhớ mà còn giúp trí tưởng tượng và khả năng ngôn ngữ của các con phát triển hơn nhờ cách thức biểu đạt sinh động
Hình 7: Khung rối bóng cho trẻ
Trong giờ đón trẻ tôi thường hướng trẻ vào các góc chơi mà trẻ thích và hướng dẫn, gợi ý cho trẻ được kể chuyện sáng tạo theo tranh mà cô đã chuẩn bị. Tôi thường kể cho trẻ nghe các câu chuyện
* Kết quả: Việc trẻ sử dụng đồ dùng phù hợp với ngôn ngữ, lời dẫn kể chuyện sáng tạo góp phần không nhỏ vào việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, phát triển sự hiểu biết của trẻ nhanh nhạy hơn. Trẻ có thể kể chuyện sáng tạo theo ngôn ngữ mạch lạc, rõ ràng từng câu chọn vẹn hơn.
2.6. Biện pháp 6: Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
* Tác dụng của biện pháp
Nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngành giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy. Phương pháp dạy học bằng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non tạo ra một môi trường dạy học tương tác cao, sống động, hứng thú và đạt hiệu quả cao của quá trình dạy học đa giác quan cho trẻ.
* Cách thực hiện biện pháp
Nội dung bài giảng giới thiệu cho trẻ mang tính chân thực, phong phú. Trong bài giảng điện tử trẻ có thể làm quen mà trẻ khó có thể tự bắt gặp trong thực tế. Với những hình ảnh, âm thanh... Vô cùng sống động tự nhiên tác động tích cực đến sự phát triển trí tuệ của trẻ cũng như ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách toàn diện ở trẻ.
Với thời đại công nghệ thông tin nên việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng mang lại kết quả rất cao. Tôi đã sử dụng máy tính để chuyển các bức tranh có sẵn để thu hút và gây hứng thú cho trẻ.
Hình 8: Hoạt động kể truyện tại lớp cho trẻ
Tôi đã sử dụng bài giảng điện tử (PowerPoint, video, hình ảnh minh họa) với hình ảnh sinh động, màu sắc hấp dẫn, kết hợp âm thanh, hiệu ứng phù hợp để kể chuyện cho trẻ nghe.
Hình 9: Sử dụng AI tạo video hoạt hình chuyện “Chú Sâu háu ăn”
Ví dụ: Trình chiếu các đoạn tranh theo trình tự câu chuyện, sau đó yêu cầu trẻ kể lại hoặc sáng tạo thêm tình tiết mới.
Sử dụng các phần mềm AI để tạo ra các video hoạt hình ngắn để trẻ quan sát, sau đó cho trẻ kể lại theo cách hiểu của mình.
Ứng dụng phần mềm kể chuyện và trò chơi tương tác
Giáo viên khai thác các phần mềm, ứng dụng học tập phù hợp với lứa tuổi mầm non như trò chơi ghép tranh, sắp xếp trình tự câu chuyện, lựa chọn nhân vật…. Trẻ được tham gia tương tác trực tiếp: kéo – thả, chọn hình, nói nội dung. Qua đó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tự nhiên, hứng thú.
Hình 10: Thiết kế trò chơi tương tác trong các câu chuyện
* Kết quả: Sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy giúp trẻ hứng thú hào hứng đạt kết quả cao. Với những hình ảnh sinh động, hấp dẫn sẽ phát huy được tính sáng tạo kích thích được trí tưởng tượng phong phú của trẻ, trẻ hứng thú tham gia kể chuyện và kể một cách sáng tạo.
2.7. Biện pháp 7: Phối hợp với phụ huynh trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
* Cách thực hiện biện pháp
Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và nhà trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện pháp không thể thiếu. Phụ huynh chính là nhân tố quết định trong việc tạo nguồn nguyên liệu của góc văn học để phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Sự phối hợp giữa phụ huynh và giáo viên giúp trẻ có cơ hội rèn luyện khả năng ngôn ngữ một cách liên tục, phụ huynh cùng tham gia vào việc học với con sẽ làm cho trẻ hứng thú và tích cực hơn trong việc tìm hiểu và tiếp thu kiến thức trên lớp và xung quanh trẻ.
* Cách thực hiện biện pháp
Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi nêu tầm quan trọng của lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đặc biệt là thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo. Hàng tháng tuyên truyền với phụ huynh về các câu chuyện sáng tạo của cô và trẻ. Qua đó phụ huynh thấy được ngôn ngữ của trẻ phát triển như thế nào và có
biện pháp kích thích sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại gia đình.
Ví dụ: Cô trao đổi với phụ huynh về những câu chuyện sáng tạo trẻ đã kể, yêu cầu phụ huynh về nhà cho trẻ kể lại câu chuyện đó hoặc kích thích trẻ kể các câu chuyện khác sau đó bố mẹ ghi lại và cho trẻ mang đến lớp kể cho các bạn cùng nghe. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và đa dạng.
Phụ huynh ủng hộ và tham gia làm đồ dùng đồ chơi cho các cháu như: Tranh ảnh, sách báo, truyện theo chủ đề, truyện sáng tạo, khâu rối tay, rối vải, góp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ, trẻ hứng thú khi tham gia vào hoạt động kể chuyện sáng tạo
Hình 9: Hình ảnh phụ huynh trao đổi sau giờ học
* Kết quả: Việc phối hợp với phụ huynh đã giúp trẻ có được cơ hội rèn luyện khả năng ngôn ngữ một cách liên tục, vốn từ phong phú, có kỹ năng tổng hợp, kỹ năng truyền đạt ý nghĩa của mình một cách chính xác, tập chung chú ý nói và biểu cảm tốt.
* Mối liên hệ giữa các biện pháp
Tất cả 7 biện pháp tôi đã trình bày trên đều có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Trong quá trình rèn luyện phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giáo viên và phụ huynh cần phối hợp các biện pháp để tác động đến trẻ bằng nhiều cách thức và phương tiện khác nhau, phải linh hoạt, mềm dẻo phủ hợp với đặc điểm của trẻ để trẻ luôn được hoạt động tích cực trong trạng thái vui vẻ thoải mái.
2. Bảng so sánh đối chiết kết quả sau khi thực hiện giải pháp
Sau gần một năm thực hiện đề tài “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo”, tại lớp MGL A2 với 20 học sinh, tôi đã tiến hành khảo sát và thu được kết quả sau:
BẢNG KHẢO SÁT TRẺ LỚP MẪU GIÁO LỚN A2
HẾT THÁNG 03 NĂM 2026
Nội dung
Đầu năm
Tháng 3
Tăng
Số trẻ đạt
Tỷ lệ %
Số trẻ đạt
Tỷ lệ %
Số trẻ đạt
Tỷ lệ %
1.Ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc.
11/20
55%
18/20
90%
7
35%
2.Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
12/20
60%
20/20
100 %
8
40%
3.Biết kể chuyện sáng tạo.
9/20
45%
18/20
90%
9
45%
4.Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình huống
10/20
50%
18/20
90%
8
40%
Tỉ lệ cuối năm tăng lên so với các nội dung khảo sát tính trung bình khoảng 40% so với đầu năm học. Sau khi áp dụng “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo” trong cả năm học tôi thấy có những chuyển biến rõ rệt trên trẻ.
III. HIỆU QUẢ MANG LẠI
1. Kết quả đạt được:
Sau khi áp dụng “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo” trong cả năm học tôi thấy có những chuyển biến rõ rệt.
* Đối với trẻ:
Vốn từ của trẻ phát triển rõ rệt. Trẻ nói rõ ràng, mạch lạc hơn, nói nhiều câu có nghĩa đầy đủ, trẻ đã phân biệt được ý nghĩa một số từ.
Kinh nghiệm sống của trẻ đã phong phú hẳn lên, trẻ hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
Trẻ kể chuyện với trí nhớ rất tốt. Trẻ tham gia kể chuyện và thể hiện tốt vai diễn của mình.
* Đối với giáo viên:
- Tôi thấy mình đã nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp, giọng kể được trau dồi diễn cảm, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào tiết học.
- Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dạy trẻ kể chuyện sáng tạo, sưu tầm được nhiều truyện tranh, học thuộc nhiều truyện ngoài chương trình.
- Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt ở các góc, đặc biệt là góc văn học.
- Tôi đã tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm để tạo ra nhiều loại rối phong phú, đa dạng, sử dụng có hiệu quả trong việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.
* Đối với phụ huynh
Các bậc phụ huynh tin tưởng giáo viên và rất yên tâm khi đưa con đến lớp.
Kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ và phản hồi những câu chuyện trẻ đã kể tại nhà của con trông qua các trang zalo nhóm lớp.
* Hiệu quả về kinh tế
- Giảm bớt được kinh phí đóng góp cho phụ huynh trong việc mua sắm đồ dùng đồ chơi cho trẻ, có thể tiết kiệm hàng triệu đồng mỗi năm tùy theo quy mô của trường và dự án giáo viên tổ chức.
- Bên cạnh đó, việc giáo viên chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau giúp giảm bớt chi phí đào tạo ngoại khóa, có thể tiết kiệm từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng cho mỗi khóa học.
- Sáng kiến này còn giúp nâng cao chất lượng giáo dục, từ đó thu hút được sự quan tâm của phụ huynh đồng thời tạo điều kiện để nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng và các nhà tài trợ.
2. Bài học cho bản thân:
Qua một thời gian áp dụng việc áp dụng biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo ở trường mầm non, tôi rút ra một số bài học cho bản thân mình.
Cô giáo phải đi sâu nghiên cứu để tạo ra được môi trường tốt cho trẻ hoạt động một cách tích cực nhất, biết tạo cảm xúc cho trẻ khi kể chuyện sáng tạo.
Trẻ sử dụng ngôn ngữ ngữ điệu, ngắt nghỉ để truyền đạt thái độ, tình cảm của mình đối với tác phẩm. Trẻ bắt chước giọng kể diễn cảm của cô, trẻ biết sử dụng ngôn ngữ ngữ điệu phù hợp với nhân vật và lời kể sáng tạo.
Việc tích hợp các hoạt động học khác giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động kể chuyện sáng tạo một cách tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ nhất.
Với những hình thức thi đua ở các nhóm giúp trẻ thích thú hơn củng cố, khắc sâu kích thích trẻ hoạt động tốt hơn. Trẻ tích cực tham gia thi đua kể chuyện sáng tạo. Phát huy nỗ lực thi đua, cố gắng.
Thường xuyên trò chuyện với trẻ, khơi gợi cho trẻ đặt tên cho nội dung vừa trò chuyện hoặc tóm tắt lại những điều vừa trò chuyện.
Cho trẻ tham quan, hướng dẫn trẻ quan sát sự vật, hiện tượng nhằm mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ, kết hợp đàm thoại để trẻ hiểu sâu bản chất của sự vật, hiện tượng để nói lên nhận xét của mình.
Làm tốt công tác tuyên truyền đến các bậc phụ huynh để được sự quan tâm nhiệt tình tạo điều kiện cho trẻ phát triển khả năng diễn đạt.
Đưa công nghệ thông tin vào bài dạy. Mở rộng vốn từ cho trẻ thông qua hoạt động như trò chuyện giữa cô và trẻ, trẻ với cô hay qua những hình ảnh tranh truyện trên máy tính.
- Lắng nghe ý kiến đóng góp, xây dựng, rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động để giúp trẻ phát triển tốt hơn.
- Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, kết hợp với phụ huynh để đồng hành cùng nhà trường được tham gia vào các trải nghiệm và các hoạt động áp dụng phương pháp dạy học theo dự án vào mọi lúc mọi nơi.
IV. ĐÁNH GIÁ PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA SÁNG KIẾN
Sáng kiến với các biện pháp đưa ra đã được bản thân áp dụng thành công tại lớp Mẫu Giáo Lớn A2 - Trường mầm non ..... và cũng được các cô giáo trong khối Mẫu Giáo áp dụng và thu được kết quả khả quan. Các biện pháp trong sáng kiến dễ thực hiện nên cũng có thể áp dụng rộng rãi trong tất cả các trường mầm non (nếu được phổ biến).
Trên đây bản mô tả nội dung cơ bản về SKKN “Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo” tại lớp Mẫu giáo lớn A2 tôi đã áp dụng thành công trên trẻ tại trường, cũng như trong Phường ......
Rất mong nhận được sự đánh giá, góp ý của các cấp lãnh đạo và đồng nghiệp!
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh nghiệm của mình viết, không sao chép nội dung của người khác.\
Thủ trưởng đơn vị xác nhận, đề nghị
Người báo cáo
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với văn học - Đinh Hồng Thái.
2. Phương pháp phát triển lời nói trẻ em - Đinh Hồng Thái.
3. Chương trình giáo dục Mầm non.
4. Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ em - Lưu Thị Lan.
5. Nhiệm vụ năm học.
6. Hướng dẫn thực hiện chương trình 5 - 6 tuổi.
________________
UBND PHƯỜNG
TRƯỜNG MN
PHIẾU KHẢO SÁT
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ
5–6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO”
(Dành cho giáo viên, phụ huynh trước khi thực hiện đề tài)
Họ và tên trẻ:..........................
Lớp: Mẫu giáo lớn A2. Trường Mầm non
Năm học: 2025 - 2026
STT
Nội dung khảo sát
Đầu năm học
Ghi chú
Đạt
Chưa đạt
1
Ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc
2
Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
3
Biết kể chuyện sáng tạo.
4
Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình huống
Hà Nội, ngày .... tháng .... năm 2026
Phụ huynh (Giáo viên)
(Ký và ghi rõ họ tên)
________________
UBND PHƯỜNG
TRƯỜNG MN
PHIẾU KHẢO SÁT
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ
5–6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO”
(Dành cho giáo viên, phụ huynh sau khi thực hiện đề tài)
Họ và tên trẻ:..........................
Lớp: Mẫu giáo lớn. Trường Mầm non
Năm học: 2025 - 2026
STT
Nội dung khảo sát
Cuối năm học
Ghi chú
Đạt
Chưa đạt
1
Ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc
2
Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
3
Biết kể chuyện sáng tạo.
4
Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình huống
Hà Nội, ngày .... tháng .... năm 2026
Phụ huynh (Giáo viên)
(Ký và ghi rõ họ tên)
UBND PHƯỜNG
TRƯỜNG MN
BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT
ĐẦU NĂM HỌC
(Dành cho giáo viên tổng hợp sau khi thực hiện khảo sát)
Lớp: Mẫu giáo lớn A2
Trường Mầm non.
Năm học: 2025 - 2026
STT
Nội dung khảo sát
Tổng số trẻ đạt
Tỷ lệ (%)
Tổng số trẻ không đạt
Tỷ lệ (%)
1
Ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc
2
Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
3
Biết kể chuyện sáng tạo.
4
Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình huống
Hà Nội, ngày … tháng … năm 2026
Người lập bảng
(Ký và ghi rõ họ tên)
UBND PHƯỜNG
TRƯỜNG MN
BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT
CUỐI NĂM HỌC
(Dành cho giáo viên tổng hợp sau khi thực hiện đề tài)
Lớp: Mẫu giáo lớn
Trường Mầm non.
Năm học: 2025 - 2026
STT
Nội dung khảo sát
Đầu năm học
Cuối năm học
Tăng
Tổng số trẻ đạt
Tỷ lệ (%)
Tổng số trẻ đạt
Tỷ lệ (%)
Số trẻ tăng
Tỉ lệ tăng
1
Ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc
2
Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo.
3
Biết kể chuyện sáng tạo.
4
Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình huống
Hà Nội, ngày … tháng … năm 2026
Người lập bảng
(Ký và ghi rõ họ tên)
Để lại một bình luận